[marekk]

USTAWA

z dnia ……………………

o zmianie ustawy – Prawo o notariacie oraz ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury


Art. 1. W ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 oraz z 2009 r. Nr 37, poz. 286) wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 1 uchyla się § 2;

2) w art. 5 § 3 otrzymuje brzmienie:

„§ 3. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii samorządów notarialnych, określi, w drodze rozporządzenia, maksymalne stawki taksy notarialnej za czynności notarialne, o których mowa w § 1, oraz maksymalne kwoty, o które może być zwiększone wynagrodzenie za dokonanie czynności notarialnych poza kancelarią notarialną, mając na względzie wartość przedmiotu i rodzaj czynności notarialnej, stopień jej zawiłości, nakład pracy notariusza, czas przeznaczony na dokonanie czynności oraz interes społeczny gwarantujący należyty dostęp do czynności notarialnych w obrocie cywilnoprawnym, a także uwzględniając, że maksymalna stawka za czynność notarialną nie może przekroczyć sześciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku, ogłaszanego do celów emerytalnych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, stosowanego poczynając od drugiego kwartału każdego roku przez okres jednego roku.”;

3) w art. 10:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:
„§ 1. Notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jago kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej.”,

b) § 3 otrzymuje brzmienie:
„§ 3. Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o której mowa w § 1, tylko wtedy, gdy kandydat ten nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13. Ministrowi Sprawiedliwości przysługuje prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych osoby składającej wniosek.”;

4) w art. 11 uchyla się pkt 6;

5) w art. 12 w § 2 pkt 5 otrzymuje brzmienie:

„5) osoby, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, adwokacki lub radcowski w zakresie, w którym ustawowo określony przedmiot zdanego przez nich egzaminu jest różny od zakresu prawa określonego w art. 71b § 5.”;

6) w art. 16:

a) w § 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„2) z powodu choroby lub ułomności został orzeczeniem lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznany za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków notariusza lub bez uzasadnionej przyczyny odmówił poddania się takiemu badaniu, mimo zalecenia rady właściwego samorządu notarialnego.”,

b) § 3 i 4 otrzymują brzmienie:
„§ 3. Minister Sprawiedliwości może odwołać notariusza, który uzyskał dwie ujemne oceny w wyniku kolejnych wizytacji przeprowadzonych przez wizytację właściwego samorządu notarialnego lub właściwy organ Ministra Sprawiedliwości. Odwołanie następuje po zasięgnięciu opinii rady właściwego samorządu notarialnego, wydanej na wniosek Ministra Sprawiedliwości, w terminie miesiąca od daty wpływu wniosku.
§ 4. Niewydanie przez radę właściwego samorządu notarialnego opinii w terminie, o którym mowa w § 3, nie wstrzymuje wydania decyzji.”;

7) w art. 19:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:
„§ 1. Notariusz nie może podejmować zatrudnienia bez uzyskania uprzedniej zgody rady właściwego samorządu notarialnego, z wyjątkiem zatrudnienia w charakterze pracownika naukowo-dydaktycznego, dydaktycznego lub naukowego, chyba że wykonywanie tego zatrudnienia przeszkadza w pełnieniu jego obowiązków.”,

b) § 3 otrzymuje brzmienie:
„§ 3. O zamiarze podjęcia zatrudnienia lub zajęcia notariusz jest obowiązany zawiadomić prezesa rady właściwego samorządu notarialnego. Rada samorządu notarialnego rozstrzyga czy podjęcie zatrudnienia lub zajęcia przez notariusza nie uchybia obowiązkom notariusza albo powadze wykonywanego zawodu. Jeżeli rada samorządu notarialnego nie wyrazi zgody na zatrudnienie lub zajęcie, o którym mowa w § 1 i 2, sprawę na wniosek notariusza, rozstrzyga Minister Sprawiedliwości. Decyzja Ministra Sprawiedliwości jest ostateczna.”;

8) art. 19b otrzymuje brzmienie:

„Art. 19b. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii samorządów notarialnych oraz Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w art. 19a, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc pod uwagę specyfikę wykonywanego zawodu oraz zakres realizowanych zadań.”;

9) art.19c i 19d otrzymują brzmienie:

„Art. 19c. § 1. Rada samorządu notarialnego, którego członkiem jest notariusz jest obowiązana do przeprowadzenia kontroli spełniania obowiązku zawarcia przez notariusza umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 19a.
§ 2. Spełnienie obowiązku, o którym mowa w § 1, przez notariusza ustala się na podstawie okazanej przez notariusza polisy lub innego dokumentu ubezpieczenia, potwierdzającego zawarcie umowy tego ubezpieczenia, wystawionego przez zakład ubezpieczeń.
Art. 19d. § 1. Minister Sprawiedliwości nadzoruje wykonywanie przez rady samorządów notarialnych zadań, o których mowa w art. 19c.
§ 2. Prezesi rad samorządów notarialnych są obowiązani do złożenia Ministrowi Sprawiedliwości raz w roku, w terminie do dnia 15 marca, sprawozdań z kontroli przeprowadzonych w poprzednim roku kalendarzowym.”;

10) w art. 20 § 2 otrzymuje brzmienie:
„§ 2. Rada właściwego samorządu notarialnego może ustalić jeden dzień powszedni tygodnia jako wolny za przepracowaną sobotę.”;

11) w art. 21:

a) § 1 otrzymuje brzmienie:
„§ 1. Jeżeli notariusz nie może pełnić swych obowiązków, wyznacza na ten czas zastępcę spośród notariuszy własnej kancelarii, informując o tym prezesa rady właściwego samorządu notarialnego lub spośród notariuszy innej kancelarii objętej właściwością tego samorządu notarialnego , w porozumieniu z prezesem rady tego samorządu.”,
b) § 3 otrzymuje brzmienie:
„§ 3. Jeżeli z powodu nieobecności notariusza wynikłej z nieprzewidzialnych przyczyn notariusz nie pozostawił w kancelarii zastępcy na czas swej nieobecności, zastępcę wyznacza prezes rady właściwego samorządu notarialnego .”;

12) art. 22 i 23 otrzymują brzmienie:

„Art. 22. W przypadku zaprzestania prowadzenia kancelarii przez notariusza z innych powodów niż jego śmierć lub zawieszenia go w czynnościach, rada właściwego samorządu notarialnego, może wyznaczyć czasowo do pełnienia obowiązków notariusza zastępcę spośród notariuszy danego samorządu.
Art. 23. § 1. Notariusze opłacają, na potrzeby organów samorządu notarialnego, składki miesięczne, których wysokość ustalają corocznie samorządy notarialne.
§ 2. Notariusze opłacają także składki na inne cele niż wskazane w § 1, stosownie do uchwał samorządów notarialnych.”;

13) w dziale I uchyla się rozdział 4;

14) w dziale I po rozdziale 4 dodaje się rozdział 4a w brzmieniu:

„Rozdział 4a
Samorządy notarialne

Art. 41a. § 1. Samorządy notarialne mogą być tworzone przez co najmniej 40 notariuszy prowadzących kancelarie w okręgu tego samego sądu apelacyjnego.
§ 2. Samorządy notarialne posiadają osobowość prawną.
§ 3. Siedzibą samorządu notarialnego jest siedziba sądu apelacyjnego.
§ 4. Notariusze prowadzący kancelarie są obowiązani należeć do jednego z samorządów, o którym mowa w § 1.
§ 5. Samorząd notarialny nie może odmówić przyjęcia notariusza, który prowadzi kancelarię w okręgu sądu apelacyjnego, w którym działa ten samorząd i złożył wniosek o przyjęcie go do tego samorządu.
§ 6. Z chwilą podjęcia uchwały o przyjęciu notariusza w poczet członków samorządu, jego członkostwo w samorządzie, do którego poprzednio należał wygasa.

Art. 41b. Do zakresu działania samorządów notarialnych należy w szczególności:
1) przedstawianie opinii i propozycji w sprawach taksy notarialnej;
2) wyrażanie stanowiska w sprawach przedstawionych przez Ministra Sprawiedliwości;
3) sprawowanie nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu przez należących do nich notariuszy;
4) reprezentowanie i ochrona interesów zawodowych należących do nich notariuszy;
5) ustalanie zasad etyki zawodowej swoich członków i nadzór nad ich przestrzeganiem;
6) podejmowanie działań w celu zapewnienia warunków należytego wykonywania zawodu przez notariuszy będących ich członkami;
7) opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących funkcjonowania notariatu albo projektów założeń do projektów takich aktów.

Art. 41c § 1. Zasady etyki, o których mowa w art. 41b pkt 5, nie mogą ograniczać swobody działalności gospodarczej, w tym swobody wykonania zawodu ani dostępu do usług świadczonych przez notariuszy, a w szczególności wprowadzać:
1) obowiązku stosowania cen minimalnych;
2) ograniczeń w wyborze miejsca prowadzenia kancelarii notarialnej;
3) ograniczeń w zakresie zatrudniania przez notariusza pracowników kancelarii notarialnej;
4) ograniczeń w zakresie reklamy innych niż wynikające z powszechnie obowiązujących przepisów;
5) ograniczeń w godzinach pracy kancelarii notarialnej.
2. W przypadku stwierdzenia, że zasady etyki naruszają wymogi, o których mowa w § 1, Minister Sprawiedliwości, z własnej inicjatywy bądź na wniosek notariusza lub rzecznika dyscyplinarnego, w drodze decyzji, stwierdza ich nieważność.

Art. 41d. Organami samorządów notarialnych są:
1) walne zgromadzenie notariuszy samorządu;
2) rada samorządu notariuszy.

Art. 41e. § 1. Walne zgromadzenia notariuszy samorządu są zwyczajne lub nadzwyczajne.
§ 2. Zwyczajne walne zgromadzenie notariuszy samorządu zwołuje, w pierwszym kwartale każdego roku, rada samorządu notariuszy.
§ 3. Nadzwyczajne walne zgromadzenie notariuszy samorządu może być zwołane z inicjatywy Ministra Sprawiedliwości na podstawie uchwały rady samorządu notariuszy albo na wniosek co najmniej 1/5 ogólnej liczby notariuszy wchodzących w skład samorządu notarialnego.
§ 4. W walnym zgromadzeniu notariuszy samorządu jest obowiązany uczestniczyć każdy notariusz należący do danego samorządu notarialnego.

Art. 41f. § 1. Do zakresu działania walnego zgromadzenia notariuszy samorządu należy:
1) wybór prezesa i wiceprezesa oraz pozostałych członków rady samorządu notarialnego;
2) przedstawienie kandydatów na rzecznika dyscyplinarnego;
3) zatwierdzanie sprawozdania rocznego i zamknięcia okresu rachunkowego, przedstawionego przez radę samorządu notarialnego;
4) uchwalenie budżetu;
5) ustalenie składek na określone cele;
6) załatwianie innych spraw z zakresu działania notariatu.
§ 2. Walne zgromadzenie notariuszy samorządu uchwala regulamin swego działania.

Art. 41g. § 1. Rozstrzygnięcia walnego zgromadzenia notariuszy samorządu zapadają w formie uchwał.
§ 2. Uchwały walnego zgromadzenia notariuszy samorządu są podejmowane zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy członków samorządu notarialnego.
§ 3. Wybory odbywają się w głosowaniu tajnym z wyjątkiem wyboru przewodniczącego walnego zgromadzenia notariuszy samorządu.

Art. 41h. § 1. Rada samorządu notarialnego działa w siedzibie samorządu notarialnego i oprócz prezesa i wiceprezesa składa się z:
1) 5 członków w samorządach notarialnych liczących do 100 notariuszy;
2) 7 członków w samorządach notarialnych liczących od 101 do 200 notariuszy;
3) 9 członków w samorządach notarialnych liczących ponad 200 notariuszy.
§ 2. Kadencja rady samorządu notarialnego trwa 3 lata.
§ 3. Prezes i wiceprezes rady samorządu notarialnego nie mogą sprawować tych samych funkcji więcej niż dwie, następujące bezpośrednio po sobie pełne kadencje.

Art. 41i. Rada samorządu notarialnego na pierwszym posiedzeniu dokonuje podziału czynności między swoich członków, w tym uchwala regulamin wewnętrznego urzędowania rady.

Art. 41j. § 1. Prezes rady samorządu notarialnego reprezentuje radę, kieruje jej pracami, przewodniczy na posiedzeniach i wykonuje uchwały rady. W przypadku nieobecności prezesa, jego obowiązki wykonuje wiceprezes rady.
§ 2. Do składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych wymagane jest współdziałanie dwóch członków rady samorządu notarialnego, w tym prezesa lub wiceprezesa.

Art. 41k. § 1. Do zakresu działania rady samorządu notarialnego należy:
1) opiniowanie wniosków w przedmiocie powołania i odwołania notariuszy;
2) nadzór nad wykonywaniem obowiązków przez notariuszy oraz nad przestrzeganiem przez nich powagi i godności notariusza;
3) kontrola, o której mowa w art. 19c §1;
4) organizowanie szkolenia aplikantów notarialnych;
5) zarząd i rozporządzanie majątkiem samorządu notarialnego;
6) zwoływanie walnych zgromadzeń notariuszy samorządu i wykonywanie uchwał tych zgromadzeń;
7) prowadzenie wykazów notariuszy i aplikantów notarialnych samorządu notarialnego;
8) uchwalanie regulaminu wewnętrznego urzędowania kancelarii prowadzonych przez notariuszy będących członkami samorządu notarialnego;
9) uchwalanie regulaminu swego urzędowania;
10) wypowiadanie się w sprawie zasad etyki zawodowej notariuszy;
11) ustalanie wysokości składek miesięcznych notariuszy na potrzeby samorządu notarialnego oraz zasad ich wydatkowania;
12) uchwalanie zasad zwalniania aplikantów od ponoszenia w całości lub w części opłaty rocznej, a także odraczania jej płatności lub rozkładania jej na raty;
13) ustalanie programu aplikacji notarialnej oraz nadzór nad szkoleniem aplikantów;
14) wykonywanie innych czynności przewidzianych prawem.
§ 2. Rady samorządów notarialnych składają Ministrowi Sprawiedliwości raz w roku, w terminie do dnia 15 marca, sprawozdanie z funkcjonowania samorządu notarialnego.
§ 3. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór sprawozdania, o którym mowa w § 2, mając na uwadze potrzebę ujednolicenia formy sprawozdań.

Art. 41l. § 1. Minister Sprawiedliwości prowadzi rejestr samorządów notarialnych.
§ 2. Minister Sprawiedliwości dokonuje wpisu do rejestru na wniosek samorządu notarialnego w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku o wpis do rejestru.
§ 3. Wniosek o wpis do rejestru zawiera:
1) oznaczenie samorządu notarialnego, jego siedzibę i adres;
2) wykaz notariuszy będących członkami samorządu notarialnego oraz oznaczenie prowadzonych przez nich kancelarii;
3) datę utworzenia samorządu notarialnego.
§ 4. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór wniosku o wpis do rejestru, kierując się potrzebą ujednolicenia formy wniosku i ułatwienia jego przekazywania oraz zidentyfikowania samorządów notarialnych.
§ 5. Do wniosku o wpis do rejestru oraz do wniosku o zmianę wpisu do rejestru stosuje się odpowiednio art. 64 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Art. 41m. § 1. Minister Sprawiedliwości prowadzi rejestr samorządów notarialnych w postaci bazy danych zapisanej na informatycznych nośnikach danych w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565, z 2006 r. Nr 12, poz. 65 i Nr 73, poz. 501 oraz z 2008 r. Nr 127, poz. 817).
§ 2. Minister Sprawiedliwości archiwizuje i przechowuje dane wpisane do rejestru.
§ 3. Rejestr zawiera dane, o których mowa w art. 41l § 3.
§ 4. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór rejestru kierując się koniecznością zidentyfikowania samorządów notarialnych.

Art. 41n. Minister Sprawiedliwości odmawia, w drodze decyzji, wpisu do rejestru w przypadku gdy wniosek o wpis do rejestru nie spełnia warunków, o których mowa w art. 41l § 3.
Art. 41o. Samorząd notarialny może rozpocząć swoją działalność po wpisaniu go do rejestru.

Art. 41p. § 1. Samorząd notarialny jest obowiązany złożyć Ministrowi Sprawiedliwości wniosek o zmianę danych w rejestrze, w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana tych danych.
§ 2. Wniosek zawiera:
1) oznaczenie samorządu, jego siedzibę i adres;
2) dane, które uległy zmianie.

Art. 41q. Minister Sprawiedliwości dokonuje z urzędu, w drodze decyzji, wykreślenia samorządu notarialnego z rejestru, w przypadku gdy samorząd przestaje spełniać warunek, o którym mowa w art. 41a §1.”;

15) uchyla się w art. 44;

16) art. 50 otrzymuje brzmienie:

,,Art. 50. Notariusz odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia zawodowe, w tym za oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawnych, zasad etyki, uchybienia powadze lub godności zawodu, jak również za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 19a, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 19b.”;


17) w art. 53:
a) § 1 otrzymuje brzmienie:
„§ 1. Sądami dyscyplinarnymi w sprawach dyscyplinarnych notariuszy są sądy:
a) w pierwszej instancji – sąd okręgowy właściwy dla miejsca prowadzenia kancelarii;
b) w drugiej instancji – sąd apelacyjny.”,

a) uchyla się § 2-4;

18) uchyla się art. 54;

19) art. 55 otrzymuje brzmienie:

,,Art. 55. Minister Sprawiedliwości, dla każdego okręgu apelacyjnego wybiera rzecznika dyscyplinarnego spośród kandydatów przedstawionych przez samorządy w danym okręgu apelacyjnym.”;

20) w art. 57 uchyla się § 2;

21) art. 58 otrzymuje brzmienie:

„Art. 58. Wiosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego może zgłosić Minister Sprawiedliwości lub rada właściwego samorządu notarialnego po wstępnym wyjaśnieniu okoliczności koniecznych do ustalenia znamion czynu zarzucanego obwinionemu oraz złożeniu wyjaśnień przez obwinionego, chyba że złożenie tych wyjaśnień nie jest możliwe.”;

22) art. 63 otrzymuje brzmienie:
,,Art. 63 § 1. Od orzeczenia sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji przysługuje obwinionemu, rzecznikowi dyscyplinarnemu oraz Ministrowi Sprawiedliwości odwołanie do sądu dyscyplinarnego drugiej instancji w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Odwołanie wnosi się do sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji. Odwołanie powinno być przesłane w terminie 7 dni od dnia jego wpływu wraz z aktami do sądu dyscyplinarnego drugiej instancji.
§ 2. Orzeczenie wraz z uzasadnieniem wydane przez sąd dyscyplinarny drugiej instancji doręcza się rzecznikowi dyscyplinarnemu, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz radzie właściwego samorządu notarialnego.”;



23) w art. 63a § 1otrzymuje brzmienie:
„§ 1. Od orzeczenia wydanego przez sąd dyscyplinarny drugiej instancji przysługuje obwinionemu, rzecznikowi dyscyplinarnemu, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz radzie właściwego samorządu notarialnego kasacja do Sądu Najwyższego.”;

24) „Art. 64. Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu dyscyplinarnego przewodniczący sądu pierwszej instancji przesyła odpis orzeczenia Ministrowi Sprawiedliwości oraz radzie właściwego samorządu notarialnego.”;

25) w art. 65 § 2 otrzymuje brzmienie:
„§ 2. Wykonanie orzeczenia sądu dyscyplinarnego należy do:
1) Ministra Sprawiedliwości – w przypadku kary, o której mowa w art. 51 § 1 pkt 4;
2) rady właściwego samorządu notarialnego – w przypadku innej kary, niż określona w pkt 1.”;

26) po art. 65 dodaje się art. 65a w brzmieniu:
,,Art. 65a. Postępowania dyscyplinarne wszczęte w związku z naruszeniem przez notariusza zasad etyki, wobec których stwierdzono ich nieważność, umarza się. Orzeczenia dyscyplinarne zapadłe za naruszenie zasad etyki, o których mowa w zdaniu pierwszym, ulegają zatarciu.”;

27) art. 67 otrzymuje brzmienie:
„Art. 67 Koszty postępowania dyscyplinarnego ponosi Skarb Państwa, z tym że w przypadku prawomocnego ukarania kosztami tymi obciąża się notariusza.”;

28) uchyla się art. 70;

29) w dziale I tytuł rozdziału 7 otrzymuje brzmienie:
„Aplikanci notarialni”;

30) w art. 71:

a) § 3 otrzymuje brzmienie:
,,§ 3. Wpis na listę aplikantów notarialnych następuje na podstawie uchwały rady samorządu notarialnego właściwego ze względu na miejsce złożenia zgłoszenia, o którym mowa w art. 71d § 2, do której kandydat złożył wniosek o wpis na listę aplikantów notarialnych. Uzyskanie przez kandydata pozytywnego wyniku z egzaminu wstępnego uprawnia go do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów notarialnych w ciągu 2 lat od dnia doręczenia uchwały ustalającej wynik egzaminu wstępnego.”,
b) § 5 otrzymuje brzmienie:
„§ 5. Aplikant notarialny może być także zatrudniony przez notariusza prowadzącego kancelarię notarialną lub przez radę samorządu notarialnego.”;

31) art. 71a i 71b otrzymują brzmienie:

„Art. 71a. § 1. Rada samorządu notarialnego podejmuje uchwałę w sprawie wpisu na listę aplikantów notarialnych w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o wpis.
§ 2. Od uchwały o odmowie wpisu na listę aplikantów notarialnych służy zainteresowanemu odwołanie do Ministra Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały.
§ 3. Od ostatecznej decyzji odmawiającej wpisu na listę aplikantów notarialnych oraz w przypadku niepodjęcia uchwały przez radę samorządu notarialnego w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów notarialnych lub niepodjęcia decyzji przez Ministra Sprawiedliwości w terminie 30 dni od dnia doręczenia odwołania zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego.

Art. 71b. § 1. Egzamin wstępny przeprowadzają na obszarze właściwości sadów apelacyjnych powoływane przez Ministra Sprawiedliwości, w drodze zarządzenia, komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji notarialnej, zwane dalej „komisjami kwalifikacyjnymi”.
§ 2. Siedziba komisji kwalifikacyjnej mieści się w siedzibie sądu apelacyjnego.
§ 3. Minister Sprawiedliwości, nie później niż 21 dni przed wyznaczonym terminem egzaminu wstępnego, może powołać przy sądzie apelacyjnym więcej niż jedną komisję kwalifikacyjną, jeżeli przemawiają za tym względy organizacyjne, a w szczególności duża liczba kandydatów przystępujących do egzaminu wstępnego. Przepisu art. 71f § 5 nie stosuje się.
§ 4. Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji kwalifikacyjnej.
§ 5. Egzamin wstępny polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta notarialnego, zwanego dalej „kandydatem”, z zakresu: materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa finansowego, prawa prywatnego międzynarodowego, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu notarialnego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 6. Egzamin wstępny na aplikację notarialną przeprowadza się raz w roku w terminie wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości.
§ 7. W przypadku zaistnienia przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie egzaminu wstępnego przez daną komisję kwalifikacyjną w terminie, o którym mowa w § 6, Minister Sprawiedliwości wyznacza dodatkowy termin przeprowadzenia egzaminu wstępnego przez tę komisję kwalifikacyjną, o którym przewodniczący komisji kwalifikacyjnej zawiadamia kandydatów listem poleconym za poświadczeniem odbioru oraz obwieszcza na tablicy ogłoszeń w siedzibie wyznaczonego sądu apelacyjnego. Przepisy art. 71c § 5 i § 7-11 stosuje się odpowiednio, z wyłączeniem terminu, o którym mowa w § 9.
32) w art. 71c :
a) § 1 i 2 otrzymują brzmienie:
„§ 1. Minister Sprawiedliwości powołuje każdego roku, w drodze zarządzenia, zespół do przygotowania pytań testowych na egzamin wstępny dla kandydatów, zwany dalej „zespołem do przygotowania pytań testowych”, spośród osób, których wiedza, doświadczenie i autorytet dają rękojmię prawidłowego przygotowania pytań testowych.
§ 2. W skład zespołu do przygotowania pytań testowych wchodzi 5 osób, w tym 3 przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości.”,

b) § 8 otrzymuje brzmienie:
„§ 8. Każda rada samorządu notarialnego może zgłosić zespołowi do przygotowania pytań testowych, za pośrednictwem przewodniczącego zespołu do przygotowania pytań testowych, propozycję pytań testowych wraz z wykazem prawidłowych odpowiedzi.”,

c) w § 12 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia:”;

33) w art. 71e § 2 otrzymuje brzmienie:
„§ 2. Minister Sprawiedliwości określa, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty, nie wyższą jednak niż równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314), zwanego dalej „minimalnym wynagrodzeniem”, uwzględniając konieczność prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia egzaminu wstępnego.”;

34) w art. 71f:

a) § 1 i 2 otrzymują brzmienie:
„§ 1. Minister Sprawiedliwości powołuje przy sądach apelacyjnych, w drodze zarządzenia, komisje kwalifikacyjne spośród osób, których wiedza, doświadczenie i autorytet dają rękojmię prawidłowego przebiegu egzaminu wstępnego.
§ 2. Komisja kwalifikacyjna składa się z siedmiu członków, w tym:
1) czterech przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości; przedstawicielem Ministra Sprawiedliwości może być także, po wyrażeniu zgody, sędzia albo sędzia w stanie spoczynku;
2) dwóch notariuszy, spośród notariuszy zgłoszonych przez właściwe terytorialnie samorządy notarialne;
3) jednego pracownika naukowego, naukowo-dydaktycznego lub dydaktycznego na wydziale prawa w szkole wyższej w Rzeczypospolitej Polskiej lub w Polskiej Akademii Nauk i posiadającego co najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego z zakresu nauk prawnych.”,

b) uchyla się § 3,

c) § 9 otrzymuje brzmienie:
„§ 9. Obsługę administracyjną i techniczną komisji kwalifikacyjnych zapewniają sądy apelacyjne, przy których są one powołane.”,

d) uchyla się § 10,

e) w § 12 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia:”;

35) w art. 71g w § 2 pkt 4 otrzymuje brzmienie:
„4) niewykonywania lub nienależytego wykonywania obowiązków;”;

36) w art. 71j § 6 otrzymuje brzmienie:
„§ 6. Dokumentację związaną z przeprowadzeniem egzaminu wstępnego, po jego zakończeniu, przewodniczący komisji kwalifikacyjnej przekazuje Ministrowi Sprawiedliwości, z czego sporządza protokół.”;

37) w art. 71k § 5 otrzymuje brzmienie:
„§ 5. Minister Sprawiedliwości zawiadamia o wynikach egzaminu wstępnego właściwe rady samorządów notarialnych i publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej imiona i nazwiska osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu oraz imiona ich rodziców.”;

38) w art. 72 § 2 otrzymuje brzmienie:
„§ 2. Aplikantowi, który odbył aplikację notarialną, o której mowa w § 1, właściwa rada samorządu notarialnego wydaje zaświadczenie o odbyciu aplikacji notarialnej.”;

39) w art. 72a § 2-5 otrzymują brzmienie:
„§ 2. Szkolenie aplikantów notarialnych jest pokrywane z opłat wnoszonych przez aplikantów do samorządów notarialnych, w których odbywają aplikację.
§ 3. Minister Sprawiedliwości określa, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty rocznej, kierując się koniecznością zapewnienia aplikantom właściwego poziomu wykształcenia, przy czym wysokość tej opłaty nie może być wyższa niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia.
§ 4. Rada samorządu notarialnego może zwolnić aplikanta notarialnego od ponoszenia opłaty, o której mowa w § 3, w całości lub w części, a także odroczyć jej płatność lub rozłożyć ją na raty.
§ 5. W przypadku podjęcia uchwały o zwolnieniu aplikanta notarialnego od ponoszenia opłaty w całości lub w części, koszty szkolenia tego aplikanta pokrywane są, proporcjonalnie do wysokości zwolnienia, ze środków własnych właściwego samorządu notarialnego.”;

40) art. 73 otrzymuje brzmienie:
„Art. 73. § 1. Aplikację notarialną organizuje i prowadzi rada samorządu notarialnego na podstawie programu aplikacji.
§ 2. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, program aplikacji, kierując się potrzebą zapewnienia prawidłowego i jednolitego przeprowadzenia aplikacji notarialnej.
§ 3. Minister Sprawiedliwości, uwzględniając konieczność właściwego przygotowania aplikantów do wykonywania zawodu notariusza, określi, w drodze rozporządzenia:
1) wymagania w stosunku do samorządów notarialnych prowadzących szkolenie w zakresie wyposażenia dydaktycznego oraz warunków lokalowych;
2) wymagania w zakresie kadry naukowej prowadzącej szkolenie aplikantów notarialnych;
3) program szkolenia aplikantów notarialnych, w tym warunki, sposób i tryb przeprowadzenia szkolenia;
4) sposób, tryb i zakres sprawdzania wiedzy aplikantów notarialnych.”;

41) w art. 74:

a) § 6 otrzymuje brzmienie:
„§ 6. W przypadku zaistnienia przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie egzaminu przez komisję w terminie, o którym mowa w § 5, Minister Sprawiedliwości wyznacza dodatkowy termin przeprowadzenia egzaminu przez komisję, o którym przewodniczący komisji zawiadamia zdających listem poleconym za poświadczeniem odbioru oraz obwieszcza na tablicy ogłoszeń w siedzibie właściwego sądu apelacyjnego oraz w Biuletynie Informacji Publicznej. Przepisy § 11 i § 13-17 stosuje się odpowiednio, z wyłączeniem terminu, o którym mowa w § 16.”,

b) § 8 i 9 otrzymują brzmienie:
„§ 8. W skład zespołu wchodzi 7 osób, których wiedza i doświadczenie dają rękojmię prawidłowego przygotowania egzaminu notarialnego.
§ 9. Pracami zespołu kieruje przewodniczący, a w przypadku jego nieobecności zastępca, powoływani i odwoływani przez Ministra Sprawiedliwości.”;

42) w art. 74a:

a) § 2 otrzymuje brzmienie:
„§ 2. Aplikanci notarialni, którzy odbyli aplikację notarialną przeprowadzoną przez radę właściwego samorządu notarialnego, oraz osoby, o których mowa w art. 12 § 2, zamieszkałe na terenie właściwości komisji mogą złożyć wniosek w jej siedzibie.”,

b) § 6 otrzymuje brzmienie:
„§ 6. Rady właściwych samorządów notarialnych, każdego roku, w terminie 7 dni od dnia zakończenia aplikacji, przekazują terytorialnie właściwej komisji kwalifikacyjnej oraz Ministrowi Sprawiedliwości listę osób, które odbyły organizowane przez nie aplikacje notarialne.”;

43) w art. 74b § 2 otrzymuje brzmienie:
„§ 2. Minister sprawiedliwości określa, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty egzaminacyjnej, nie wyższą niż równowartość minimalnego wynagrodzenia, uwzględniając konieczność prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia egzaminu notarialnego.”;

44) w art. 74f § 2 otrzymuje brzmienie:
„§ 2. Komisja podejmuje uchwałę o wyniku egzaminu notarialnego większością głosów obecnych członków. Komisja wydaje zdającemu uchwałę, a jej odpis przesyła Ministrowi Sprawiedliwości oraz dołącza do akt osobowych zdającego.”;

45) w art. 74g § 2 otrzymuje brzmienie:
„§ 2. Dokumentację związaną z przeprowadzeniem egzaminu notarialnego, po jego zakończeniu, przewodniczący komisji przekazuje Ministrowi Sprawiedliwości, z czego sporządza się protokół.”;

46) w art. 74h:
a) § 2 otrzymuje brzmienie:
„§ 2. Minister Sprawiedliwości powołuje, w drodze zarządzenia, komisję egzaminacyjną II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, zwaną dalej „komisją odwoławczą”. Komisja odwoławcza składa się z 9 członków wybieranych spośród osób, których wiedza i doświadczenie dają rękojmię rzetelnego rozpoznania odwołania.”,

b) uchyla się § 3,

c) § 6 otrzymuje brzmienie:
„§ 6. W przypadku wygaśnięcia członkostwa w komisji odwoławczej lub odwołania członka z komisji odwoławczej Minister Sprawiedliwości niezwłocznie powołuje nowego członka tej komisji.”,

d) w § 14 uchyla się pkt 1;

47) art. 75 otrzymuje brzmienie:
„Art. 75. Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii samorządów notarialnych, określi, w drodze rozporządzenia, organizację aplikacji notarialnej, uwzględniając konieczność prawidłowego i jednolitego przeprowadzania aplikacji notarialnej.”;

48) uchyla się art. 76;

48) art. 77 otrzymuje brzmienie:
„At. 77. Aplikanci mają prawo uczestniczyć w walnych zgromadzeniach notariuszy samorządu z możliwością zabierania głosu w obradach, bez prawa składana wniosków i brania udziału w głosowaniu.”;

49) art. 78 otrzymuje brzmienie:
,,Art. 78. Do aplikantów stosuje się przepisy art. 18 i 19 oraz przepisy o odpowiedzialności dyscyplinarnej notariuszy z następującymi zmianami:
1) karami dyscyplinarnymi są:
a) upomnienie,
b) nagana,
c) kara pieniężna do wysokości określonej w art. 51 § 1 pkt 3,
d) skreślenie z listy aplikantów notarialnych.
2) skazany na karę nagany nie może być powołany na notariusza w ciągu roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia.”;

50) art. 95i otrzymuje brzmienie:
„Art. 95i. § 1. Minister Sprawiedliwości utworzy system informatyczny do prowadzenia rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia oraz zapewnia notariuszom dostęp do tego systemu w celu dokonywania wpisów, dostęp do danych z rejestru oraz ochronę tych danych przed nieuprawnionym dostępem. Podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu zapewnia notariuszowi dostęp do rejestru.
§ 2. Minister Sprawiedliwości udostępnia w sieciach informatycznych, a w szczególności na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości i w Biuletynie Informacji Publicznej informacje o zarejestrowanych aktach poświadczenia dziedziczenia obejmujące dane, o których mowa w art. 95h § 2.”;

51) art. 95k otrzymuje brzmienie:
„Art. 95k. W przypadku uchylenia aktu poświadczenia dziedziczenia, notariusz czyni o tym wzmiankę na akcie poświadczenia dziedziczenia oraz wykreśla z rejestru uchylony akt poświadczenia dziedziczenia.”.

Art. 2. W ustawie z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 i Nr 56, poz. 459) w art. 6 w ust. 2:
1) wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„Rada składa się z 14 członków, w tym:”;
2) uchyla się pkt 9.

Art. 3. 1. Z dniem wejścia w życie ustawy:
1) izby notarialne, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 1, zwane dalej „izbami notarialnymi”, stają się samorządami notarialnymi w rozumieniu niniejszej ustawy;
2) mienie, w tym nieruchomości, należności i zobowiązania, w tym nieściągnięte należności i nieuregulowane zobowiązania izb notarialnych stają się mieniem, należnościami i zobowiązaniami samorządów notarialnych;
3) umowy zawarte przez izby notarialne zachowują moc do czasu ich wygaśnięcia, z tym że wynikające z tych umów prawa i obowiązki izb notarialnych stają się prawami i obowiązkami samorządów notarialnych.
2. Przekazanie mienia izb notarialnych na rzecz samorządów notarialnych następuje na podstawie protokołu zdawczo – odbiorczego.

Art. 4. Do spraw wszczętych, na postawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że uprawnienia i kompetencje dotychczasowych sądów dyscyplinarnych i rzeczników dyscyplinarnych przejmują odpowiednio właściwe sądy okręgowe i sądy apelacyjne oraz rzecznicy dyscyplinarni powołani na podstawie niniejszej ustawy.

Art. 5. 1. Po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy:
1) sądy dyscyplinarne izb notarialnych przekażą właściwym sądom okręgowym akta spraw w prowadzonych przed nimi sprawach dyscyplinarnych;
2) Wyższy Sąd Dyscyplinarny, działając na podstawie dotychczasowych przepisów, zwany dalej „Wyższym Sądem Dyscyplinarnym”, przekaże właściwym sądom apelacyjnym akta spraw w prowadzonych przed nim sprawach dyscyplinarnych;
3) rzecznicy sądów dyscyplinarnych izb notarialnych i Wyższego Sądu Dyscyplinarnego przekażą właściwym rzecznikom dyscyplinarnym posiadane przez nich akta spraw dyscyplinarnych.
2. Przekazanie akt spraw następuje na podstawie protokołu zdawczo – odbiorczego zawierającego:
1) wykaz spraw przekazanych, wszczętych i niezakończonych;
2) wykaz przekazanych dokumentów.

Art. 6. Z dniem wejścia w życie ustawy umarza się postępowania dyscyplinarne toczące się przeciwko asesorom notarialnym.

Art. 7. 1. Prezesi, wiceprezesi i członkowie rad izb notarialnych, wybrani na podstawie dotychczasowych przepisów pełnią swoje funkcje do dnia wyboru organów samorządu notarialnego na podstawie przepisów niniejszej ustawy.
2. Z dniem wyboru, o którym mowa w ust. 1:
1) wygasają akty powołania Prezesa i wiceprezesów rad izb notarialnych;
2) ulegają rozwiązaniu rady izb notarialnych.

Art. 8. 1. Rzecznicy sądów dyscyplinarnych izb, wybrani na podstawie dotychczasowych przepisów, pełnią według właściwości miejscowej funkcję rzeczników dyscyplinarnych wybieranych dla okręgów apelacyjnych, wybieranych na podstawie przepisów niniejszej ustawy, do dnia wybrania tych rzeczników.
2. Z dniem wyboru, o którym mowa w ust. 1, wygasają akty powołania rzeczników sądów dyscyplinarnych.

Art. 9. Z dniem wejścia w życie ustawy system informatyczny do prowadzenia rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia utworzony na podstawie przepisów dotychczasowych staje się systemem, o którym mowa w art. 95i § 1 ustawy zmienianej w art. 1.

Art. 10. 1. Izby notarialne uważa się za wpisane do rejestru, o którym mowa w art. 41m § 1 ustawy zmienianej w art. 1.
2. Minister sprawiedliwości niezwłocznie po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy dokona wpisu izb notarialnych do rejestru, o którym mowa w ust. 1.

Art. 11. Minister Sprawiedliwości w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy powołuje asesorów notarialnych na notariuszy i wyznacza siedziby ich kancelarii.

Art. 12. 1. Aplikacja notarialna rozpoczęta przed dniem wejścia w życie ustawy jest kontynuowana na podstawie jej przepisów, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
2. Aplikacja notarialna, o której mowa w ust. 1, jest prowadzona na podstawie programu ustalonego na podstawie dotychczasowych przepisów.
3. Komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji notarialnej, powołane przed dniem wejścia w życie ustawy, działają do końca kadencji, na którą zostały powołane.

Art. 13. 1. Likwiduje się z dniem wejścia w życie ustawy Krajową Radę Notarialną.
2. Zadania Krajowej Rady Notarialnej przejmują samorządy notarialne.

Art. 14. 1. Minister Sprawiedliwości powołuje, w drodze zarządzenia, likwidatora Krajowej Rady Notarialnej i nadzoruje jego działalność.
2. Likwidator sporządza bilans zamknięcia na dzień wejścia w życie ustawy.
3. Likwidator przejmuje kompetencje organów Krajowej Rady Notarialnej.

Art. 15. 1. Zobowiązania Krajowej Rady Notarialnej są pokrywane z środków pieniężnych uzyskanych z mienia Krajowej Rady Notarialnej.
2. Pozostałe środki pieniężne uzyskane z mienia Krajowej Rady Notarialnej są przekazywane w równych częściach samorządom notarialnym, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1.

Art. 16. Umowy i porozumienia zawarte przez Krajową Radę Notarialną wygasają z dniem wejścia w życie ustawy.

Art. 17. Powołany przed dniem wejścia w życie ustawy członek Rady Programowej, o której mowa w ustawie zmienianej w art. 2, wskazany przez Prezesa Krajowej Rady Notarialnej, pozostaje jej członkiem do końca kadencji, na którą został powołany.

Art. 18. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 5 § 3, art. 19b, art. 71c § 12, art. 71e § 2, art. 71f § 12, art. 72a § 3, art. 74b § 2, art. 74h § 14 i art. 75 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 5 § 3, art. 19b, art. 71c § 12, art. 71e § 2, art. 71f § 12, art. 72a § 3, art. 74b § 2, art. 74h § 14 i art. 75 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Art. 19 . Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 13, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

[marekk]

UZASADNIENIE
DO PROJTU USTAWY O ZMIANIE USTWY – PRAWO O NOTARIACIE ORAZ USTAWY O KRAJOWEJ SZKOLE SĄDOWNICTWA I PROKURATURY



Projektowana ustawa ma na celu zmianę w zasadzie funkcjonowania samorządu zawodowego notariuszy przez:
1) zastąpienie obecnego samorządu notariuszy, reprezentującego cały notariat, samorządami notarialnymi,
2) zmianę sposobu działania sądownictwa dyscyplinarnego notariuszy,
3) likwidację asesury,
4) wykluczenie możliwość wprowadzania dla notariuszy ograniczeń w zakresie reklamy, innych niż wynikające z powszechnie obowiązujących przepisów.
Proponowane rozwiązania zwiększą konkurencyjność wśród notariuszy, będą sprzyjały podwyższeniu jakości świadczonych usług notarialnych, obniżeniu ich cen oraz zwiększeniu dostępności do nich.
Proponowane rozwiązania, likwidując asesurę oraz zmieniając sposób odbywania aplikacji notarialnej, powinny też doprowadzić do zwiększenia liczby notariuszy. Należy bowiem mieć na uwadze, że w Polsce, zgodnie z obwieszczeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 stycznia 2009 r. w sprawie ogłoszenia wykazu zarejestrowanych kancelarii notarialnych jest 1910 notariuszy, według stanu na dzień 31 grudnia 2008 r. Oznacza to, że w Polsce statystycznie jeden notariusz przypada na 20166 osób.
Proponowane rozwiązania służą interesowi społecznemu, dla którego ochrony wykonywany jest zawód notariusza (zawód zaufania publicznego) oraz interesowi gospodarczemu. Ponadto stwarzają one warunki, w których to notariusze należący do poszczególnych samorządów notarialnych będą bezpośrednio podejmowali decyzje dotyczące funkcjonowania tego samorządu i decydowali o jego postrzeganiu na zewnątrz.

Obecny notariat jest objęty regulacją ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie. Ustawa ta opiera funkcjonowanie notariatu o jeden samorząd zawodowy (samorząd notariuszy) obejmujący izby notarialne, skupiające notariuszy prowadzących kancelarię w okręgu sądu apelacyjnego, oraz Krajową Radę Notarialną, składającą się z notariuszy wybranych przez izby notarialne i reprezentującą cały notariat. Siedzibą izb notarialnych jest siedziba sądu apelacyjnego. Organami izby notarialnej są walne zgromadzenie notariuszy oraz rada izby notarialnej.
Do zakresu działania walnego zgromadzenia notariuszy należy:
1) wybór prezesa i wiceprezesa oraz pozostałych członków rady izby notarialnej,
2) wybór członków Krajowej Rady Notarialnej,
3) wybór notariuszy do sądów dyscyplinarnych oraz rzecznika dyscyplinarnego,
4) zatwierdzenie sprawozdania rocznego i zamknięcia okresu rachunkowego, przedstawianego przez radę izby notarialnej,
5) uchwalenie budżetu,
6) uchwalenie składek na określone cele,
7) załatwianie innych spraw w zakresie działania notariatu.
Do zakresu działania rady izby notarialnej należy:
1) opiniowanie wniosków w przedmiocie powoływania i odwoływania notariuszy i asesorów notarialnych,
2) nadzór nad wykonywaniem obowiązków przez notariuszy, asesorów i aplikantów notarialnych oraz nad przestrzeganiem przez nich powagi i godności notariusza,
3) nadzór nad wykonywaniem obowiązkowego ubezpieczenia notariusza,
4) organizowanie szkolenia aplikantów notarialnych,
5) zarząd i rozporządzanie majątkiem izby,
6) wykonywanie innych czynności przewidzianych prawem.
Do zakresu działania Krajowej Rady Notarialnej należy natomiast w szczególności:
1) przedstawianie opinii i propozycji w sprawach:
a) taksy notarialnej,
b) zmian przepisów dotyczących funkcjonowania notariatu,
2) współpraca z notariatami innych państw,
3) wyrażanie stanowiska w sprawach przedstawionych przez Ministra Sprawiedliwości lub inne organy samorządu notarialnego,
4) wybór spośród swoich członków rzecznika dyscyplinarnego,
5) wypowiadanie się w sprawie zasad etyki zawodowej notariuszy,
6) ustalanie wysokości składek miesięcznych notariuszy na potrzeby samorządu notarialnego oraz zasad ich wydatkowania,
7) uchwalanie zasad zwalniana aplikantów od ponoszenia w całości lub części opłaty rocznej, a także odraczania jej płatności lub rozkładania jej na raty,
8) ustalanie programu aplikacji notarialnej oraz nadzór nad szkoleniem aplikantów,
9) ustalanie zasad i trybu zwoływania kongresu notariuszy w celu zasięgnięcia opinii w istotnych sprawach notariatu.

Projektowana ustawa likwiduje Krajową Radę Notarialną, a funkcjonujące obecnie izby notarialne przekształca w samorządy notarialne. Samorządy te będą mogły być tworzone przez co najmniej 40 notariuszy prowadzących kancelarie w okręgu tego samego sądu apelacyjnego. Liczba ta powinna umożliwić samorządom notarialnym wykonywanie powierzanych im zadań, a jednocześnie stwarzać prawne i faktyczne możliwości utworzenia więcej niż jednego samorządu notarialnego w okręgu każdego sądu apelacyjnego. Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 stycznia 2009 r. w sprawie ogłoszenia wykazu zarejestrowanych kancelarii notarialnych najmniejsza ilość zarejestrowanych kancelarii notarialnych znajduje się obecnie w okręgu Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie – 81 kancelarii. To notariusze będą decydowali o utworzeniu samorządów notarialnych, które w pierwszych latach obowiązywania projektowanej regulacji będzie polegało na ich wystąpieniu z samorządów notarialnych powstałych z mocy prawa na skutek przekształcenia izb notarialnych. Notariusze podejmując decyzję o utworzeniu nowego samorządu notarialnego będą zobowiązani do realizacji stawianych tym samorządom zadań.
Opierając się na danych zamieszczonych w wyżej wymienionym obwieszczeniu Ministra Sprawiedliwości należy zaznaczyć, że według stanu na 31 grudnia 2008 r. w okręgu:
1) Sądu Apelacyjnego w Białymstoku – działa 108 kancelarii,
2) Sądu Apelacyjnego w Gdańsku – działa 245 kancelarii,
3) Sądu Apelacyjnego w Katowicach – działa 171 kancelarii,
4) Sądu Apelacyjnego w Krakowie – działa 229 kancelarii,
5) Sądu Apelacyjnego w Lublinie – działa 153 kancelarii,
6) Sądu Apelacyjnego w Łodzi – działa 133 kancelarii,
7) Sądu Apelacyjnego w Poznaniu – działa 150 kancelarii,
8) Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie – działa 81 kancelarii,
9) Sądu Apelacyjnego w Szczecinie – działa 113 kancelarii,
10) Sądu Apelacyjnego w Warszawie – działa 356 kancelarii,
11) Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu – działa 171 kancelarii.

Samorządy notarialne będą funkcjonowały podobnie jak obecne izby notarialne. Będą posiadały osobowość prawną i dwa wewnętrzne organy, walne zgromadzenie notariuszy samorządu oraz radę samorządu notariuszy.
Zakres działania walnego zgromadzenia notariuszy samorządu będzie się pokrywał z zakresem działania obecnych walnych zgromadzeń notariuszy izby notarialnej.
Rada samorządu notariuszy będzie natomiast wykonywała zadania obecnych rad izb notarialnych oraz Krajowej Rady Notarialnej, niezastrzeżone dla Ministra Sprawiedliwości, czyli:
1) uchwalała regulamin urzędowania kancelarii prowadzonych przez notariuszy będących członkami samorządu notarialnego,
2) wypowiadała się w sprawie zasad etyki zawodowej notariuszy,
3) ustalała wysokość składek miesięcznych notariuszy na potrzeby samorządu notarialnego oraz zasady ich wykonywania,
4) uchwalała zasady zwalniania aplikantów od ponoszenia w całości lub w części opłaty rocznej, a także odraczanie jej płatności lub rozkładania jej na raty,
5) ustalała programu aplikacji notarialnej oraz nadzór nad szkoleniem aplikantów.
Samorządy notarialne będą też:
1) przedstawiały opinię i propozycje w sprawach taksy notarialnej,
2) wyrażały stanowisko w sprawach przedstawionych przez Ministra Sprawiedliwości,
3) sprawowały nadzór nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu przez należących do nich notariuszy,
4) opiniowały projekty aktów normatywnych dotyczących funkcjonowania notariatu,
5) reprezentowały i chroniły interesy zawodowe należących do nich notariuszy,
6) ustalały zasady etyki zawodowej swoich członków i nadzorowały ich przestrzeganie,
7) podejmowały działania w celu zapewnienia warunków należytego wykonywania zawodu przez notariuszy będących ich członkami.

Proponowane samorządy notarialne będą mogły rozpocząć swoją działalność dopiero po wpisaniu do rejestru samorządów notarialnych prowadzonego przez Ministra Sprawiedliwości, na zasadach określonych w projektowanej ustawie. Notariusze prowadzący kancelarie będą obowiązani należeć do jednego z samorządów notarialnych znajdujących się w okręgu sądu apelacyjnego, w którym prowadzą kancelarie. Notariusz będzie decydował, do którego z takich samorządów chce przystąpić, natomiast wybrany przez niego samorząd nie będzie mógł odmówić jego przyjęcia. Jeżeli notariusz przejdzie z dotychczasowego samorządu, którego był członkiem, do nowego samorządu to, z chwilą podjęcia uchwały o przyjęciu notariusza w poczet członków nowego samorządu, jego członkostwo w samorządzie, do którego poprzednio należał wygaśnie.

Zadania Krajowej Rady Notarialnej polegające na:
1) rozstrzyganiu o możliwości podjęcia przez notariusza zatrudnienia lub zajęcia, w przypadku gdy nie wyraziła na to zgody rada izby notarialnej (art. 19 § 3),
2) wybieraniu rzeczników sądów dyscyplinarnych (art. 55),
3) prowadzeniu postępowań odwoławczych w sprawie uchwał o odmowie wpisu na listę aplikantów notarialnych (art. 71a § 2),
4) ustalaniu programu aplikacji (art. 73),
5) prowadzeniu systemu informatycznego do prowadzenia rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia oraz zapewnienia notariuszom dostępu do tego systemu (art. 95i § 1),
6) udostępnianiu w sieciach informatycznych informacji o zarejestrowanych aktach poświadczenia dziedziczenia obejmujące dane objęte rejestrem aktów poświadczenia dziedziczenia (art. 95i § 2)
- będzie wykonywał Minister Sprawiedliwości.

Projektowana ustawa wprowadza nowe rozwiązania w zakresie zasad etyki zawodowej i reklamy świadczonych przez notariuszy usług. Ustalane przez samorządy notariuszy zasady etyki zawodowej nie będą mogły zawierać postanowień ograniczających swobodę wykonywania zawodu ani dostępu do usług świadczonych przez notariuszy, w szczególności:
1) obowiązku stosowania cen minimalnych,
2) ograniczeń w wyborze miejsca prowadzenia kancelarii notarialnej,
3) ograniczeń w zakresie zatrudniania przez notariusza pracowników kancelarii notarialnej,
4) ograniczeń w zakresie reklamy innych niż wynikające z powszechnie obowiązujących przepisów,
5) ograniczeń w godzinach pracy kancelarii notarialnej.
Zasady etyki zawodowej ograniczające swobodę wykonywania zawodu lub dostęp do usług świadczonych przez notariuszy będą uznawane, w drodze decyzji, przez Ministra Sprawiedliwości za nieważne. Minister Sprawiedliwości będzie w tym zakresie działał z własnej inicjatywy, na wniosek notariusza lub rzecznika dyscyplinarnego.

Zgodnie z projektowaną ustawą Minister Sprawiedliwości będzie prowadził rejestr samorządów notarialnych. Rejestr będzie prowadzony w postaci bazy danych zapisanej na informatycznych nośnikach danych w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Będzie on zawierał:
1) oznaczenie samorządu notarialnego, jego siedzibę i adres,
2) wykaz notariuszy będących członkami samorządu notarialnego oraz oznaczenie prowadzonych przez nich kancelarii,
3) datę utworzenia samorządu notarialnego.
Dane zawarte w rejestrze będą wskazywane we wnioskach składanych przez samorządy notarialne o wpisanie do rejestru. W przypadku gdy wniosek o wpis do rejestru nie będzie spełniał wymogów formalnych, Minister Sprawiedliwości odmówi, w drodze decyzji, wpisu samorządu notarialnego do rejestru. Minister Sprawiedliwości dokona z urzędu, w drodze decyzji, wykreślenia samorządu notarialnego z rejestru, w wypadku gdy samorząd przestanie spełniać warunek niezbędny do jego utworzenia.
Projektowana ustawa likwiduje asesurę notarialną. Zgodnie z jej przepisami przejściowymi asesorzy notarialni stają się z dniem wejścia w życie ustawy notariuszami. Za wystarczający warunek wpisania na listę notariuszy należy bowiem przyjąć wymóg odbycia aplikacji notarialnej i złożenia egzaminu notarialnego. Rozwiązanie takie przyczyni się ponadto do zwiększenia liczby notariuszy.

Projektowana ustawa wprowadza zmiany w zakresie postępowania dyscyplinarnego notariuszy. Przewiduje ona, że orzekanie w sprawach dyscyplinarnych będzie należało do sądów powszechnych:
1) w pierwszej instancji – sądu okręgowego właściwego dla miejsca prowadzenia kancelarii,
2) w drugiej instancji – sądu apelacyjnego.
Rozwiązanie takie pozwoli na obiektywne, jednolite i fachowe rozpatrzenie spraw dyscyplinarnych, a tym samym na ochronę praw notariuszy narażonych na nierzetelne działanie obecnych sądów dyscyplinarnych.
Rzecznicy dyscyplinarni będą natomiast wybierani przez Ministra Sprawiedliwości, dla każdego okręgu apelacyjnego, spośród kandydatów przedstawionych przez samorządy notariuszy w danym okręgu apelacyjnym.
Postępowania dyscyplinarne wszczęte w związku z naruszeniem przez notariusza zasad etyki, które zostały stwierdzone za nieważne będą podlegały umorzeniu. Orzeczenia dyscyplinarne zapadłe za naruszenie takich zasad będą natomiast ulegały zatarciu. Rozwiązania te pozwolą na ochronę notariuszy wobec, których wszczęto postępowanie albo wydano orzeczenie dyscyplinarne dotyczące omawianych zasad etyki.
Koszty postępowania dyscyplinarnego będzie ponosił Skarb Państwa, z tym że w przypadku prawomocnego ukarania kosztami tymi obciążony zostanie notariusz.
Obecnie orzecznictwo dyscyplinarne jest zastrzeżone dla samorządu notarialnego, który powołuje sądy dyscyplinarne (sąd pierwszej instancji – wybierany przez izby notarialne, sąd drugiej instancji – wybierany przez Krajową Radę Notarialną) oraz rzeczników sądów dyscyplinarnych (wybieranych odpowiednio przez walne zgromadzenie notariuszy izb notarialnych i Krajową Radę Notarialną). Koszty postępowania dyscyplinarnego, w przypadku gdy nie doszło do prawomocnego ukarania notariusza, wykładają natomiast organy samorządu notarialnego.

Projektowana ustawa przewiduje też, że:
1. Notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej. Czynności te są dokonywane bez zasięgania opinii organu właściwego samorządu notarialnego. Organom samorządów notarialnych nie będzie też przysługiwało prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych osoby składającej wniosek o powołanie na notariusza.
2. Rady samorządów notarialnych składają Ministrowi Sprawiedliwości raz w roku, w terminie do dnia 15 marca, sprawozdanie z funkcjonowania samorządu notarialnego.
3. W skład komisji egzaminacyjnej będą mogli wchodzić notariusze będący przedstawicielami Ministra Sprawiedliwości albo pracownikiem naukowym, naukowo-dydaktycznym lub dydaktycznym na wydziale prawa w szkole wyższej w Rzeczypospolitej Polskiej lub Polskiej Akademii Nauk posiadającym co najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego z zakresu nauk prawnych. Obecne przepisy wykluczają taką możliwość.
4. Obsługę administracyjną i techniczną komisji egzaminacyjnej zapewniają sądy apelacyjne, przy których są one powoływane. Obecnie obsługę taką zapewniają izby notarialne.
5. Dokumentację związaną z przeprowadzeniem egzaminu wstępnego, po jego zakończeniu przekazuje się Ministrowi Sprawiedliwości. Obecnie dokumentacja taka przekazywana jest właściwej radzie izby notarialnej, Minister Sprawiedliwości otrzymuje natomiast kopię protokołu sporządzonego z jej przekazania.

Projektowana ustawa dokonuje ponadto licznych zmian polegających na dostosowaniu zmienianych przepisów ustawy – Prawo o notariacie oraz ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury do proponowanych rozwiązań dotyczących funkcjonowania notariatu.
Zmiana ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa Prokuratury polega na usunięciu ze składu Rady Programowej, będącej organem Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, członka wskazanego przez Prezesa Krajowej Rady Notarialnej. Jednocześnie z uwagi na fakt, że członkowie Rady Programowej są powoływani na czteroletnią kadencję, projektowana ustawa zawiera przepis przejściowy stanowiący, że powołany przed dniem wejścia w życie ustawy członek Rady Programowej wskazany przez Prezesa Krajowej Rady Notarialnej pozostaje jej członkiem do końca kadencji, na którą został powołany.

W projektowanej ustawie zamieszczono przepisy przejściowe dotyczące:
1) spraw wszczętych na podstawie dotychczasowych przepisów, a niezakończonych decyzją ostateczną,
2) likwidacji Krajowej Rady Notarialnej oraz spraw związanych z jej zobowiązaniami i mieniem,
3) przekazania akt spraw nowo powołanym instytucjom, dotyczących spraw dyscyplinarnych,
4) przekształcenia izb notarialnych w samorządy notarialne oraz spraw związanych z mieniem i zobowiązaniami przekształcanych izb notarialnych,
5) wpisu izb notarialnych do rejestru prowadzonego przez Ministra Sprawiedliwości,
6) przekształcenia dotychczasowego systemu informatycznego do prowadzenia rejestru poświadczenia dziedziczenia,
7) powołania asesorów notarialnych na notariuszy i wyznaczenia siedziby ich kancelarii,
8) aplikacji notarialnej rozpoczętej przed dniem wejścia w życie projektowanej ustawy.

Jak już zaznaczono wcześniej projektowana ustawa znosi samorząd notariuszy przez likwację Krajowej Rady Notarialnej oraz przekształcenie izb notarialnych w samorządy notarialne. Likwidacja Krajowej Rady Notarialnej nastąpi z dniem wejścia w życie ustawy. W tym celu Minister Sprawiedliwości powoła likwidatora, który na czas likwidacji Krajowej Rady Notarialnej przejmie kompetencje jej organów. Zobowiązania Krajowej Rady Notarialnej będą natomiast pokryte z środków pieniężnych uzyskanych z jej mienia. Pozostałe po uregulowaniu zobowiązań Krajowej Rady Notarialnej środki będą przekazane w równych częściach utworzonym z mocy prawa samorządom notarialnym, czyli izbom notarialnym, wchodzącym w skład likwidowanego samorząd notarialny, którego centralnym organem i reprezentantem była Krajowa Rada Notarialna. Projekt przewiduje też, że umowy i porozumienia zawarte przez Krajową Radę Notarialną wygasną z dniem wejścia ustawy w życie.
Z dniem wejścia w życie projektowanej ustawy izby notarialne stają się samorządami notarialnymi. Mienie, należności i zobowiązania izb notarialnych staje się tym samym mieniem, należnościami i zobowiązaniami samorządów notarialnych, które wstępują również w prawa i obowiązki izb notarialnych wynikające z zawartych przez nie umów. Dla zachowana ciągłości funkcjonowania powoływanych samorządów notarialnych oraz stworzenia prawnych i faktycznych możliwości działania przekształconych izb notarialnych w te samorządy proponuje się aby prezesi, wiceprezesi i członkowie rad izb notarialnych pełnili swoje funkcje do dnia wyboru organów samorządu notarialnego. Ponadto proponuje się w tym celu aby izby notarialne były traktowane jako wpisane do tworzonego rejestru samorządów notarialnych, a następnie wpisane do niego przez Ministra Sprawiedliwości. Od czynności technicznej związanej z wpisaniem samorządów notarialnych do tego rejestru uzależniona jest bowiem, zgodnie z proponowani przepisami materialnymi, możliwość rozpoczęcia przez nie działalności.
Do spraw wszczętych, na podstawie dotychczasowych przepisów, a nie zakończonych decyzją ostateczną będą miały zastosowanie przepisy dotychczasowe, z tym że uprawnienia i kompetencje dotychczasowych sądów dyscyplinarnych i rzeczników dyscyplinarnych przejmą odpowiednio właściwe sądy okręgowe, sądy apelacyjne oraz rzecznicy dyscyplinarni powołani przez Ministra Sprawiedliwości na podstawie projektowanej ustawy. Rzecznicy sądów dyscyplinarnych izb, wybrani na podstawie dotychczasowych przepisów, będą pełnili funkcje rzeczników dyscyplinarnych w rozumieniu projektowanej ustawy do dnia wybrania nowych rzeczników przez Ministra Sprawiedliwości. Projektowana ustawa przewiduje też umorzenie toczących się obecnie postępowań dyscyplinarnych przeciwko asesorom notarialnym z uwagi na likwidację asesury.
Projektowana ustawa zawiera przepisy rozstrzygające kwestię funkcjonującego obecnie systemu informatycznego do prowadzenia rejestru aktów poświadczenia dziedziczenia, stanowiąc że staje się on systemem w rozumieniu projektowanej ustawy, tj. tworzonym i prowadzonym przez Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości nie będzie więc faktycznie tworzył nowego systemu lecz prowadził już funkcjonujący.
Ponadto projektowana ustawa zawiera przepisy przejściowe rozstrzygające, że:
1) Minister Sprawiedliwości w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy powoła asesorów notarialnych na notariuszy i wyznaczy siedziby ich kancelarii,
2) aplikacja notarialna rozpoczęta przed dniem wejścia w życie ustawy jest kontynuowana na podstawie proponowanych przepisów, z wyjątkiem dwóch sytuacji:
a) aplikacja taka odbywa się na podstawie dotychczasowego programu aplikacji notarialnej,
b) komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji notarialnej powołane przed dniem wejścia w życie ustawy działają do końca kadencji, na które zostały powołane (po upływie kadencji, na które zostały powołane dotychczasowe komisje egzaminacyjne Minister Sprawiedliwości powoła nowe komisje egzaminacyjne na zasadach określonych w projektowanej ustawie),
3) powołane na dotychczasowych zasadach komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji notarialnej działają do upływu ich kadencji (2 lata).

Projektowana ustawa utrzymuje w mocy dotychczasowe akty wykonawcze wydane na podstawie zmienianych upoważnień ustawowych do dnia wejścia w życie nowych aktów wykonawczych. Dotyczy to aktów wykonawczych wydanych na podstawie dotychczasowych art. 5 § 3, art. 19b, art. 71c § 12, art. 71e § 2, art. 71f § 12, art. 72a § 3, art. 74b § 2, art.74h § 14 i art. 75.

Proponuje się, aby projektowana ustawa weszła w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów dotyczących powołania likwidatora Krajowej Rady Notarialnej, który wejdzie w życie z dniem ogłoszenia.

Koszty zadań nakładanych projektowaną ustawą na Ministra Sprawiedliwości, sądy okręgowe i apelacyjne, w tym dotyczące prowadzonych postępowań dyscyplinarnych, poza przypadkami prawomocnego ukarania, będą pokrywane z budżetu państwa.

Projekt ustawy nie jest objęty zakresem prawa Unii Europejskiej.

Projekt ustawy nie podlega notyfikacji zgodnie z trybem przewidzianym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych.